Zijn er vroege aanwijzingen voor dyslexie?

Zijn er vroege aanwijzingen voor dyslexie?

Vroege aanwijzingen voor dyslexie?

Zijn er vroege aanwijzingen voor dyslexie?

Vroege signalen

 “Zijn er vroege aanwijzingen voor dyslexie?” Die vraag wordt vaak gesteld door ouders. 

Een vraag die ik niet snel met ja of nee beantwoord, omdat er zoveel gradaties dyslexie bestaan. Er zijn ook compensatiemogelijkheden, waardoor een eventuele dyslexie lange tijd verborgen blijft.

Ook de moeder van dat slimme kleutertje kwam met deze vraag bij mij. Ze was eerder al een poosje met haar dochter in groep 1 bij mij geweest om het taalniveau te bepalen. Ze sprak thuis de moedertaal van het gezin en begon Nederlands te spreken op de peuterspeelzaal. De lerares wilde een logopedisch onderzoek om haar benadering er goed op te kunnen laten aansluiten.

Logopedische testgegevens

Alle onderdelen die vooral het begrip testten, werden gemiddeld tot soms boven gemiddeld gescoord. Bij de expressieve taalonderdelen en de articulatie waren nog wat aandachtspunten. Niet iets om erg ongerust over te zijn, maar ouders en leerkracht zagen een slim meisje wier slimheid door de Nederlandse taal negatief werd beïnvloed. Na een klein half jaar waren de nog bestaande taalproblemen opgelost of in ieder geval passend bij de leeftijd van een 4 jarige met Nederlandstalige ouders. Een mooie prestatie.

Een jaar later

Het volgende bericht:

Mag ik met je overleggen? ( De ouders hebben al toestemming gegeven, maar ik begreep dat ze voor vandaag al een afspraak met je hebben, dus je kunt het nog even navragen.) B. is erg slim en leergierig. Haar werkhouding is uitstekend, ze wil graag leren en de beste zijn. Zij is echter één van de weinigen uit de klas die achter blijft op fonemisch gebied. Wij zetten spelenderwijs vrij hoog in en veel kinderen in groep 2 kunnen dan ook al lezen.B. kan actief 20 letters benoemen, dat is het probleem niet.

De klankpositie

Het zit met name in de klankpositie. De analysetoets van Aarnoutse heeft ze onvoldoende gemaakt. Zowel in eerste klank, tweede klank en laatste klank. Omdat zij in het verleden ook al logopedie volgde, anderstalig is, een vertraagde spraak/taalontwikkeling (ook in de moedertaal) zou hebben en zwak is in klank en rijm (matig gescoord op de CITO) en matig gescoord heeft op de auditieve synthese (CITO) en woordenschat onvoldoende (CITO) vraag ik me af: zou er sprake kunnen zijn van een taalprobleem? Eventueel dyslexie? Waarbij ze met haar IQ veel kan compenseren?”

Ongerustheid nooit negeren

Ongerustheid is voor mij zoiets als “Waar rook is, is vuur”. Ik negeer het nooit en stel nooit zonder feiten gerust.
Moeder bevestigde het verzoek en de ongerustheid, maar deelde de ongerustheid niet. Mijn voorstel om voor alle zekerheid een aantal tests uit een logopedische test te nemen die vooral gericht zijn op het fonologisch en fonemisch bewustzijn, vond ze een veilig idee. Hoewel de meeste scores niet slecht waren, begreep ik waar de ongerustheid van deze lerares vandaan kwam. Ze had een hogere verwachting die niet overeen kwam met de prestaties van het slimme meisje.

De invloed van tweetaligheid op ontluikende geletterdheid

De tweetaligheid kan ertoe leiden dat een taalontwikkelingsperiode complexer is waardoor de taalontwikkeling trager verloopt dan bij leeftijdsgenoten die “slechts” de moedertaal leren. Dit heeft gevolgen voor alle aspecten van die talen, ook voor de ontwikkeling van de geletterdheid. In combinatie met het hoog inzetten op het niveau van geletterdheid door de lerares van groep 2 was dat iets te hoog gegrepen voor B. Een reden om haar tijdelijk een steuntje in de rug te geven, zodat ze goed voorbereid naar groep 3 kan.

De voorschotbenadering

In overleg met moeder en leerkracht is een paar maanden aandacht besteed aan allerlei facetten rond klank/teken koppeling, maar ook aan kleine hiaten in de Nederlandse taal. Haar moeder vertaalde dit in de thuissituatie naar de moedertaal. Zolang B. de lessen leuk vond en thuis met haar oudere zus graag “schooltje wilde spelen” geen extra belasting voor haar. Een hertest gaf uiteindelijk zo’n goede score dat we na een gesprek met de leerkracht besloten de therapie af te ronden.

Herken jij de vroege aanwijzingen die mogelijk wijzen naar dyslexie? https://www.spellingprof.nl/faq/

Wil je meer weten over vroege interventie?
https://www.logopedie-dyslexie-silvia-linssen.nl/hoe-belangrijk-is-vroege-logopedische-interventie-voor-de-algemene-ontwikkeling/

3 reacties

  1. Esther schreef:

    Interessant onderwerp , goed geschreven

  2. Katleen schreef:

    Ik heb als student communicatiewetenschappen destijds onderzoek gedaan naar communicatie bij kinderen die tweetalig zijn opgevoed. Het is inderdaad complex en er komt veel bij kijken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *